Investor portfelidagi obligatsiyalar: mantiq va afzalliklar Ko‘pchilik fond bozorida o‘z yo‘lini aksiyalar sotib olishdan boshlaydi. Kotirovkalar dinamikasi va yangiliklar jalb qilinganlik hissini uyg‘otadi, ammo bozorning keskin burilishlari ko‘pincha strategiyani qayta ko‘rib chiqishga majbur etadi. Investor uchun daromad nimalarga asoslanganini va noaniqlikni qanday kamaytirish mumkinligini tushunish muhim bo‘lganda, u obligatsiyalarga e’tibor qaratadi. Vositaning mohiyati Obligatsiya - bu qarz shartnomasi. Uni sotib olish orqali siz kompaniyaga ma’lum muddatga pul berasiz. Buning evaziga emitent (kompaniya) foizlarni to‘lash va muddat oxirida barcha summani qaytarish majburiyatini oladi. Aksiyadordan farqli o‘laroq, obligatsiya egasi: Biznesni boshqarishda ishtirok etmaydi. Kompaniya qiymatining keskin o‘sishiga umid qilmaydi. Qarz shartlari va qarz oluvchining moliyaviy barqarorligiga e’tibor qaratadi. Aksiyalar va obligatsiyalar o‘rtasidagi farq Bu vositalarning mantiqi tubdan farq qiladi, shu sababli ular ko‘pincha turli vazifalar uchun qo‘llaniladi. Aksiyalar - Bozor kutilmalari, hisobotlar, kayfiyatlardan olingan daromad; Bashorat qilish imkoniyati bozor konyunkturasiga bog‘liq; Xavf narxning o‘zgarishi jarayonida baholanadi. Obligatsiyalar - Chiqarish shartlari va moliyaviy holatidan olingan daromad; Bashorat qilish oldindan ma’lum bo‘lgan sxema bo‘yicha shakllantiriladi; Xavf sotib olishdan oldin baholanadi. Obligatsiyalarning asosiy afzalliklari 1. Bashorat qilinadigan daromad Bitim tuzilishidan oldin ham investorga uchta asosiy parametr ma’lum bo‘ladi: Foiz stavkasi (kupon); To‘lovlarning davriyligi; Asosiy kapitalni qaytarish muddati. Bu narx o‘zgarishlariga shunchaki javob berish o‘rniga, pul oqimlarini rejalashtirish imkonini beradi. 2. Hissiy zo‘riqishni kamaytirish Obligatsiyalar kundalik kuzatuvni kamdan-kam talab qiladi. Daromad belgilangan jadval bo‘yicha kelgani sababli, investor yangiliklar va bozor tebranishlariga kamroq bog‘liq bo‘ladi. 3. Korporativ sektordagi belgilangan shartlar Kompaniyalar aniq biznes maqsadlari uchun obligatsiyalar orqali mablag‘ jalb qiladi. Investor uchun bu belgilangan daromadlilik va qo‘yilmalar natijasini oldindan baholash imkoniyatini beradi. Korporativ obligatsiyalar misolida agat credit shuni ko‘rsatadiki, bunday tuzilma aniqlikni xohlovchilar uchun mos: xarid qilishdan avval investitsiya miqdori, to‘lovlar jadvali va mablag‘larni qaytarish muddatlari ma’lum bo‘ladi. Keng tarqalgan xavotirlar tahlili "Bu murakkab vosita." Amalda obligatsiyalar mexanizmi aksiyalarga qaraganda oddiyroq, chunki tomonlarning barcha majburiyatlari oldindan belgilab qo‘yilgan. "Mablag‘larni yo‘qotish xavfi." Xavf har qanday investitsiyada mavjud. Obligatsiyalar holatida, bu kompaniyaning majburiyatlarni bajarish qobiliyatiga bog‘liq bo‘lib, aktivga kirishdan oldin tahlil qilinadi. "Daromadlilik aksiyalarnikidan past." Tez o‘sish davrlarida shunday bo‘lishi mumkin. Biroq, obligatsiyalarning vazifasi bir necha barobar o‘sishni ta’minlash emas, balki barqaror daromad oqimini yaratishdir. Bu vosita kimlarga mos keladi Obligatsiyalar ko‘pincha quyidagilar uchun portfelning asosiy qismiga aylanadi: investitsiyalash yo‘lini endi boshlayotganlar; portfelning umumiy tebranishini kamaytirmoqchi bo‘lganlar; muntazam to‘lovlarni (passiv daromadni) rejalashtiruvchilar; oddiy omonatlardan ko‘ra daromadliroq muqobil variant izlayotganlar. Qanday sotib olinadi agat credit korporativ obligatsiyalarini mobil ilova orqali sotib olish mumkin. Investitsiya qarori qabul qilinishidan avval to‘lov shartlari va jadvali haqidagi barcha ma’lumotlar taqdim etiladi. Tasvirda yillik 27% daromad bilan 100.000.000 so‘mlik obligatsiya xarid qilinganda olinadigan foyda ko‘rsatilgan.